تعاون و تأمین اجتماعی، دو بالِ تحقق عدالت اجتماعی

به گزارش پایگاه خبری رخداد اقتصادی؛ تأمین اجتماعی تنها یک ساختار اداری یا بیمه‌ای نیست، بلکه پشتوانه‌ای حیاتی برای امنیت روانی و اقتصادی جامعه به شمار می‌آید. این نهاد مطابق با اصل ۲۹ قانون اساسی با پوشش خدمات بیمه‌ای و درمانی برای همه اقشار جامعه و حمایت از نیروی کار و پشتیبانی از خانواده‌ها، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی و افزایش تاب‌آوری ملی ایفا می‌کند. از این منظر، گرامیداشت هفته تأمین اجتماعی صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور مسئولیتی بزرگ در قبال سرمایه‌های انسانی و اجتماعی کشور است.

این هفته همچنین فرصت مغتنمی برای بازخوانی دستاوردها و توجه به ضرورت تحول در شیوه‌های ارائه خدمت است. بر پایه شعار امسال” امنیت ملی و وحدت ملی در سایه اقتصاد مقاومتی”، آینده این نهاد در گروِ هوشمندسازی خدمات، ارتقای شفافیت، بهبود کیفیت پاسخ‌گویی، و تقویت پایداری در اداره منابع و تعهدات است. چنین رویکردی می‌تواند اعتماد عمومی را افزایش دهد و زمینه را برای خدماتی دقیق‌تر، سریع‌تر و اثربخش‌تر جهت ایجاد عدالت اجتماعی و افزایش وحدت ملی را فراهم سازد.

در شرایطی که جامعه بیش از هر زمان دیگری به همبستگی، عدالت و امنیت اجتماعی نیاز دارد، تأمین اجتماعی و تعاون نماد پیوند دولت، کار و سرمایه انسانی و تأکید بر نقش بنیادین حمایت اجتماعی در توسعه پایدار کشور است. بی‌تردید، هر اندازه این نهاد با نگاه علمی، مردمی و آینده‌نگر تقویت شود، امید اجتماعی و آرامش عمومی نیز در جامعه بیشتر خواهد شد.

ارتباط میان تعاون و تأمین اجتماعی، فراتر از یک هم‌جواریِ سازمانی است. این دو حوزه، رسالت‌های مشترکی در قبال جامعه دارند و مکمل یکدیگرند.تعاون و تأمین اجتماعی، دو بالِ تحقق عدالت اجتماعی در ایران هستند. تعاونی‌ها با تجمیع سرمایه‌های خرد، ایجاد اشتغال، بستر مناسبی برای تأمین امنیت اقتصادیِ اقشار مختلف جامعه فراهم می‌آورند. سازمان تأمین اجتماعی نیز با پوشش گسترده خدمات خود، شبکه امنیتیِ کارگران، حقوق‌بگیران و اقشار آسیب‌پذیر را تضمین می‌کند.

هم‌افزایی این دو نهاد با استفاده از ظرفیت های موجود می تواند مسیری روشن برای تحقق عدالت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و توانمندسازی اقتصادیِ جامعه ترسیم کند. تحقق این مهم، نیازمند عزمی جدی در سطح سیاست‌گذاری کلان و حمایتِ پایدار از هر دو نهاد است.

از مهمترین ظرفیت های برای هم افزایی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱-گسترش پوشش بیمه‌ای از طریق شبکه تعاونی‌های محلی (ظرفیت نفوذ جغرافیایی):

تعاونی‌ها، به‌ویژه در مناطق روستایی، عشایری و مرزنشین، دارای نفوذ عمیق و گسترده‌ای هستند. ظرفیت مشترک در اینجا، تبدیل تعاونی‌ها به «کارگزاران رسمی بیمه» است.

۲-تکمیل زنجیره تولید و مصرف :

سازمان تأمین اجتماعی، از طریق شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی)شستا(، مالک بزرگ‌ترین هلدینگ‌های تولیدی، دارویی و معدنی کشور است. از سوی دیگر، بیش از ۴۵۰۰ تعاونی مصرف و هزاران تعاونی توزیع‌کننده در سطح کشور وجود دارند. ظرفیت مشترک، اتصال مستقیم «تولید شستا» به «مصرف تعاونی‌ها»ست.

۳. واگذاری شرکت های زیر مجموعه تامین اجتماعی با استفاده از ظرفیت های ویژه بخش تعاون با حضور شرکت های تعاونی و تجمیع سرمایه خرد برای واگذاری و افزایش مشارکت مردم در اقتصاد.

۴. تأمین نیازهای رفاهی خاص گروه‌های هدف (مسکن، سلامت تکمیلی و سالمندی)

تعاونی‌های مسکن می‌توانند با استفاده از زمین‌های مازاد سازمان تأمین اجتماعی یا تسهیلات صندوق بازنشستگی، پروژه‌های «مسکن حمایتی» برای بازنشستگان و کارگران احداث کنند.

تعاونی‌های خدمات درمانی تکمیلی می‌توانند قراردادهای مکمل با بیمارستان‌ها و مراکز درمانی تأمین اجتماعی منعقد کرده و هزینه‌های درمانی مازاد بر تعهدات پایه را پوشش دهند.
۵. توانمندسازی و کاهش ریسک‌های شغلی (ظرفیت آموزش و ایمنی):

یکی از دغدغه‌های اصلی تأمین اجتماعی، کاهش حوادث ناشی از کار و بیماری‌های شغلی است (که باعث افزایش پرداخت غرامت می‌شود). تعاونی‌های تخصصی (مانند تعاونی‌های کشاورزی یا ساختمانی) می‌توانند به‌عنوان بستر آموزش همگانی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای عمل کنند. با برگزاری دوره‌های مشترک، سطح ریسک در مشاغل تعاونی کاهش می‌یابد که منجر به کاهش هزینه‌های درمانی و ازکارافتادگی برای سازمان تأمین اجتماعی و افزایش بهره‌وری برای تعاونی می‌شود.

*علی مصطفایی، مدیرکل اقتصادی و سرمایه گذاری اتاق تعاون ایران

انتهای پیام/